Hojimurod

Mazkur qissada Lev Tolstoy nafaqat Kavkaz urushidagi tarixiy voqelikni, balki inson tabiatining zulmat va ziyo o‘rtasidagi ezgu kurashini tasvirlaydi. Hojimurod ikki yo‘l orasida qolgan, milliy ozodlik va shaxsiy fidokorlik yo‘lida yurak yutib harakat qilgan mard qahramondir. Bir tarafda - rus imperiyasining mustamlakachilik mashinasi, ikkinchi tarafda - ichki xiyonatlar va siyosiy makkorliklardan g‘amzaga aylangan milliy muhit. Tolstoy bu asarda nafaqat urushning tashqi ko‘rinishlarini, balki uning inson qalbida qoldiradigan yaralari, oliyjanoblik va shafqatsizlikning o‘zaro to‘qnashuvini chuqur falsafiy va badiiy mahorat bilan ochib beradi.