Hojimurod

Atoqli rus yozuvchisi Lev Nikolayevich Tolstoy ( 1828-1910) "Hojimurod" qissasini 1896-1904- yillarda yozgan. Ma'lumki, u 1851-1853- yillarda harbiy xizmatda boʻlgan va Kavkazdagi janglarda ishtirok etgan. Tolstoy qissani yozish davrida hojimurodga oid tarixiy manbalarni chuqur oʻrgangan, uni bilgan, koʻrgan, asarda qalamga olingan voqealar guvohi boʻlgan kishilar bilan uchrashib, ularning xotiralarini tinglagan va benazir asarini yaratgan. Qissa birinchi marta kitob holida 1912-yilda nashr etilgan va o'shandan buyon adabiyot muxlislari uni hayrat bilan o'qishadi. Taniqli avar shoiri Rasul hamzatovning mashhur "Mening Dogʻistonim" kitobida shunday e'tirof bor: "Tog'likka Tolstoyning "Hojimurod ” asarini oʻqib berganda, u hayratlanib shunday degan ekan: "Bunday hikmatli so'zlarni odam bolasi ayta olmaydi..." Bu kitob tog'likni va dunyo adabiyoti muxlislarini nega hayratga solganini bilmoqchi bo'lsangiz, qissani qunt bilan o'qib chiqing.